Tuyến đường sắt TP. HCM – Cần Thơ là tuyến đường sắt quốc gia dài 175,2 km, kết nối Ga An Bình (TP. HCM) với Ga Cần Thơ (quận Cái Răng, TP Cần Thơ), đi qua 5 tỉnh thành gồm TP. HCM, Long An, Tiền Giang, Vĩnh Long và Cần Thơ. Tuyến được thiết kế phục vụ đồng thời cả hành khách và hàng hóa, với tốc độ thiết kế 160 km/h cho tàu khách. Khi hoàn thành, thời gian di chuyển từ TP. HCM đến Cần Thơ rút ngắn xuống khoảng 80 phút, thay vì 3–4 giờ đồng hồ như hiện nay qua đường bộ.
Lộ trình và Hướng tuyến
Hướng tuyến: Ga An Bình (phường Dĩ An, TP. HCM) → dọc theo hành lang cao tốc TP. HCM – Trung Lương – Mỹ Thuận – Cần Thơ → vượt sông Vàm Cỏ Đông → vượt sông Vàm Cỏ Tây → vượt sông Tiền → vượt sông Hậu → Ga Cần Thơ (phường Hưng Phú, quận Cái Răng, TP Cần Thơ)
Đoạn đi qua địa phận TP. HCM dài khoảng 33,2 km, đi trên cao dọc theo trục Nguyễn Văn Linh trước khi ra khỏi địa giới thành phố. Tuyến chạy song hành với cao tốc TP. HCM – Trung Lương – Mỹ Thuận – Cần Thơ, hướng ngoại vi các đô thị hiện hữu để hạn chế tác động đến khu dân cư. Phần cầu chiếm khoảng 56% chiều dài toàn tuyến, áp dụng tại các đoạn đi qua khu vực đô thị đông dân, vượt sông và đảm bảo không giao cắt với hạ tầng hiện hữu. Phần còn lại đi trên nền đất qua các khu vực dân cư thưa, có địa chất ổn định và ít ảnh hưởng bởi lũ lụt.
Bản vẽ và Mặt bằng
Tổng chiều dài: 175,2 km
Khổ đường: 1.435 mm, đường đôi, điện khí hóa
Vận tốc khai thác tối đa: 160 km/h (tàu khách), 120 km/h (tàu hàng)
Số ga: 12 ga chính (dự kiến mở thêm 4 ga trong tương lai)
Depot: 3 depot tại An Bình, Tân Kiên và Cần Thơ
Trạm bảo dưỡng: 4 trạm bảo dưỡng – khám xe tại Thạnh Đức, Tam Hiệp, Cai Lậy và Bình Minh; 3 trạm bảo dưỡng hạ tầng
Cầu vượt sông: 3 cầu vượt sông lớn (sông Sài Gòn, sông Vàm Cỏ Đông, sông Vàm Cỏ Tây) và 2 cầu vượt đặc biệt lớn bắc qua sông Tiền và sông Hậu
Diện tích giải phóng mặt bằng: khoảng 801,5 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 479,13 ha; dự kiến 11.437 hộ dân phải tái định cư
Tiến độ, Vốn đầu tư và Chủ đầu tư
Hình thức đầu tư: Vốn đầu tư công.
Tổng mức đầu tư:
- Giai đoạn 1 (đường đơn, tốc độ 160 km/h): khoảng 173.643 tỷ đồng (~7,16 tỷ USD), trong đó chi phí bồi thường và tái định cư khoảng 45.675 tỷ đồng
- Giai đoạn 2 (hoàn thiện đường đôi): khoảng 64.973 tỷ đồng (~2,7 tỷ USD)
Tổng hai giai đoạn: khoảng 205.085 tỷ đồng (~8,57 tỷ USD)
Lộ trình triển khai
Quý 4/2025: Trình Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư
Quý 3/2026: Phê duyệt dự án đầu tư và bắt đầu giải phóng mặt bằng
Năm 2026: Hoàn thành thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED) toàn dự án
Cuối năm 2027: Hoàn thành lựa chọn nhà thầu xây lắp và khởi công
Năm 2035: Cơ bản hoàn thành xây dựng giai đoạn 1 và đưa vào khai thác
Sau năm 2055: Hoàn thiện và đưa vào khai thác giai đoạn 2
